İsveç – Stockholm

Sanırım bu yazı yazmaktan en çok keyif alacağım yazılardan biri olacak. Herhalde 1 bu yazı olur, 2 ise Kopenhag hakkında yazacağım yazı olur.

Stockholm İsveç’in en büyük şehri ve başkentidir. Bunun yanında İsveç’in kalbidir, ruhudur. Türkiye için İstanbul neyse, İsveç için de Stockholm o’dur. İsveç’in %21’i burada yaşar, bir çok endüstriyel kurum, fabrika, şirket burada bulunur. Dünya çapında ünlü Ericsson, SEB, Swedbank, Nordea, IBM, Securitas, Sodexho gibi markaların burada merkezleri bulunur.

Şehrin her bir yanı adalar ve ufak kara parçaları ile kaplıdır. Yaklaşık 14 tane büyük (kısmen) ada olduğu söyleniyor, daha bende gezmediğim için adalar hakkında bir şey diyemeyeceğim. Henüz Stockholm’ü 1 kez gezme fırsatım oldu, yakın bir zamanda tekrar gideceğim – o zaman adaları da tamamlamış olurum sanıyorum.

Nüfus yapısı itibariyle Stockholm oldukça karışık. 70 milletten insan bulmak mümkün, İsveç’te yaşayan Türk’lerle de sık sık karşılaşabilirsiniz.

Stockholm’e Nasıl Gidilir?

Arabayla: Meşhur E4 yolunu takip etmeniz yeterlidir. Stockholm içerisinde bir çok yol ayrıca ücrete tabidir – belirtmekte fayda var. Bu ücretlendirme yalnızca trafiğin yoğun olduğu saatlerde, trafik ölçer cihazlarla otomatik olarak yapılıyor.

Trenle: İsveç-Danimarka ve Norveç’ten SJ tren yollarını kullanarak Stockholm C’ye gitmeniz gerekiyor.

Uçakla: Türkiye’den Pegasus ve THY uçuşları var. Her ikisi de hava alanında 5 no’lu kapıdan bineceğiniz-ineceğiniz uçuşlar. Bahsettiğim hava-alanı Arlanda, aynı zamanda Stockholm’e en yakın hava alanı. Skavsta baya bi uzak – tercih etmenizi önermem. Arlanda-Stockholm arası yaklaşık 30-40km. Stockholm uçak biletleri genel olarak 250TL’den başlar, daha önceden alırsınız-kampanya vardır vs. onu bilemem.

Gemiyle: Riga, Tallin ve Helsinki’den feribotlarla Stockholm’e ulaşabilirsiniz. Baltık denizi üzerinde ki bu yolculuk yaklaşık 16-18 saat sürer.

Stockholm’de Nerede Kalınır?

Bu sorunun cevabı sizin turizm anlayışınıza bağlı aslında. Genelde turlarla gezmeyi tercih eden, işinden gücünden emekli olmuş, biraz cebinde para olan turist misiniz, yoksa bi sırt çantasıyla yola koyulan, rehber-tur, ünlü yemek ve içecekler gibi şeylere para vermek istemeyen, otel beklentisi bi yatak olsun yeter anlayışında olan turist mi?

Ben ikinci gruptayım. Buna İngilizce’de “backpacker” deniyor. İlk grupta olan ziyaretçilere bi önerim yok, çünkü o otellerde hiç kalmadım. Backpacker’ların değişmez adresi hostelworld’den otelleri inceleyebilirsiniz.

Hostel’lerde, dormitory (6-8 kişi bir odada – yurt aynı)  odalar ortalama gecelik 40TL’den başlıyor. Ben gittiğimde InterHostel Otel’de kalmıştım. Ortam gayet güzeldi, genellikle Rus’ların tercih ettiği bi otel – çünkü sahipleri Rus.

Stockholm’de Yaşam

Stockholm’de yaşam ve turizm, İskandinavya dışından gelenlere biraz pahalı gelebilir. Dünyanın en pahalı şehirlerinde İstanbul daha önler de gelmekte fakat o anketlere aldanmayın, onlar o şehirde yaşayanların gelir düzeylerine göre değerlendiriliyor. Türkiye’de kazandığınız para, İsveç’e geldiğinizde 3 kuruştan farksız oluyor.

Örnek vermek gerekirse 1 paket marlboro 13TL, ortalama bir akşam yemeği 25TL, McDonalds’ta BigMac 17TL, yarım litrelik bir şişe su 6TL. Bu fiyatlar size çok pahalı gelmiş olabilir fakat İsveç şartlarında gayet “normal” fiyatları yazdım. Turistik yerlerde yiyip içerseniz bu fiyatları 2’yle çarpınız 🙂 Bilmeyenler için, İsveç ve dolayısıyla Stockholm’ün para birimi SEK yani İsveç Kronu’dur.

Stockholm şu ana kadar gördüğüm şehirler arasında bence en yaşanabilir olanı. Havası temiz, suyu temiz, insanları saygılı, suç oranları düşük, trafik stresi yok, genel olarak stres zaten yok, mimarisi güzel, ulaşım düzenli, gece hayatı hızlı (diğer İsveç şehirlerine göre) vs.

Stockholm Hava Durumu

İsveç denildiğinde insanlar genelde kutupları falan hayal ediyor. İsveç’in de baharda ve yaz aylarında çok sıcak – güneşli güzel günleri var. Kışında öyle abartıldığı kadar müthiş bir soğuk ben görmedim. Yani şöyle diyeyim, Türkiye’de bu sene Erzurum -25’leri gördüyse, bundan kötüsünü hayal etmeyin. Hani ne kadar soğuktur? Anca olsa olsa bi Erzurum veya Kars kadar soğuk olur. Hatta o kadar bile olmuyor, işte Ocak ayının 12’si:

Yaz aylarında gelecekseniz kalın kalın şeyler alıp hamallık etmeyin. Haziran’ın ortasından sonra Ağustos, Eylül’e kadar tişörtlerle gezebilirsiniz.

Stockholm Gezilecek – Görülecek Yerler

Stockholm için bence en azından 3-4 gün ayırın. Hem gezerken canınız çıkmaz, hemde daha doya doya gezmiş olursunuz. 1 ve 2 gün kesinlikle yetmiyor.

Stockholm gezisini şöyle parçalara ayırabiliriz;

  • Müzeler, kültürel aktiviteler ve saraylar => Gamla Stan, Skepssholmen, Djurgarden
  • Şehir Gezisi => Östermalm, Norrmalm, Vasastan
  • Alış-veriş, Kafe-bar, Şehir gezisi => Södermalm

Aşağıda ki Stockholm şehir haritası üzerinde göstermeye çalıştım:

Tavsiyem ilk gününüzü Gamla Stan, Skepssholmen ve Djurgarden’e ayırmanız. Bu 3 yeri de yürüyerek gezebilirsiniz. Ama size tavsiyem Stockholm Kart almanız, bu kart sayesinde müzelere, toplu taşıma araçlarına vs. teker teker para vermekten kurtulursunuz. Eğer müze gezecekseniz sizi baya masraftan kurtaracaktır.

  • İsveç Parlamentosu ve tam karşısında İsveç Kraliyet Sarayı. Bunlar oldukça çok vaktinizi alacak çünkü sarayın bir sürü bölümü var ve içlerinde görülmeye değer yüzlerce şey var. Sarayda yaklaşık 4-5 saat harcadığımızı hatırlıyorum.
  • Aynı şekilde Belediye Meclisi’de görülmesi gereken yerlerden.
  • Nobel müzesi. Bu müzeden çok bir şey beklemeyin, saraydan sonra hayal kırıklığı olabilir ama yine de girip gezmenizi öneririm.
  • Nobel müzesinin çok yakınında Stockholm Katedrali ve Alman Kilisesi var, onlara da uğrayınız.
  • Gamla Stan içerisinde ara sokaklarda gezinin, bir çok hediyelik eşya dükkanı bulabilirsiniz. İrili ufaklı pek çok müze de yine bu ara sokaklara yayılmış durumda.

Sanat meraklıları:

  • Royal Swedish Opera kesinlikle ziyaret etmeniz gereken yerlerden.
  • National Museum yine ilginizi çekecektir. Bir çok resim-heykel bulunuyor.
  • Skeppsholmen’de yan yana “mimari müzesi” ve “modern müze” bulunuyor.
  • Nordiska Museet içinde İskandinav modasına ait pek çok şeyi bulabilirsiniz.
  • Stockholm’ün her bir köşesinde tiyatro bulmak mümkün, eğer izlemeyi seviyorsanız.
  • Fotoğrafçılık meraklıları Fotografiska’yı ziyaret etmeli.
  • Stockholm metro durakları, bir çok sanatçı tarafından düzenlendi-boyandı.

Djurgarden çok büyük bir park, içerisinde Skansen isminde bir bölge de bulunuyor. Skansen bir açık hava müzesi ve Djurgarden için de ayrı bir alan – giriş ücretli. Skansen içerisinde bir çok müze bulabilirsiniz, ayrıca bir hayvanat bahçesi de bulunuyor. Viking gemisi olan Vasa’nın sergilendiği Vasa Museet yine burada bulunuyor, en çok turist çeken müzelerden biri de bu. Diğer muadilleri ise Kopenhag ve Oslo’da.

Alışveriş meraklıları:

Norrmalm ve Östermalm’e 1 tam gün ayırmanızı öneririm. Pek çok alış-veriş merkezi ve dükkan var. Bunlardan en ünlüleri Åhlens.

Ayrıca sadece alış-veriş için değil, yeni şehirin pek çok yerini görmek için de yine Norrmalm’de gezmenizi öneririm. Östermalm bu kadar popüler ve canlı değil.

Södermalm yine Stockholm’ün en canlı yerlerinden. Buraya da 1 gün ayırarak uzun uzun gezebilirsiniz. Yine Södermalm’de pek çok alış-veriş merkezi, kafeler, barlar ve oteller bulunuyor.

Son olarak söylemessek olmaz. Stockholm bot turuna katılın ki şehri bir de denizden görme fırsatınız olsun.

Ben ek olarak, şehir dışında bulunan Hammarbyhammen ve Huddinge’yi de gezmiştim bir ziyaret vesilesiyle. Oralarda bir şey yok, siz saydığım gibi gezerseniz 3 günde Stockholm’ün altını üstüne getirmiş olursunuz zaten.

Yola çıkmadan önce detaylıca inceleyin:

http://www.visitstockholm.com/en/

http://www.stockholm.com/

İsveç – Linköping

Linköping benim turist olarak gezdiğim bi yer değil, 6 aydır burda yaşıyorum ve bir 5 ay daha yaşayacağım. Ama gezdiğim şehirlerin-yerlerin hakkında bir şeyler yazmak gerek diye düşünüyorum çünkü Linköping’e gelmeden önce bura hakkında hiç kayda değer bir şey bulamamıştım. Pek turistik bir yer olmayışı bunun ilk sebeplerinden.

İsveç hakkında biraz araştırma yaptıysanız “köping” ile biten pek çok şehir görmüşsünüzdür. Unutmadan belirteyim, başlı başına Köping diye bir şehir de var. Bunun yanında Linköping, Norrköping, Jönköping, Nyköping, Söderköping gibi pek çok şehir var. köping olarak yazılsa da “şoöping” diye telaffuz edilir.

Şehrin yaklaşık 150.000 nüfusu bulunuyor, bunun yanında nerden baksan 25-30bin öğrenci de şehrin en önemli parçalarından biri olan Linköping Üniversitesi’n de okuyor. Zaten öğrenciler olmasa pek bi kıymeti olmayan bir şehir. Şehrin tarihi ise oldukça eski, şehirle ilgili ilk bilgiler 1200’lü yıllardan.

Köping kelime anlamı olarak “ticaret merkezi”, eski İsveççe’de “büyük market” gibi anlamlara geliyor. “Lin” ise “Lionga” kelimesinden gelme, anlayacağınız üzere aslan demek. Zaten şehir logosu da aslanlı.

Nasıl gidilir?

  • Stockholm Arlanda hava alanından tren ile 2-3 saat arası bir sürede ulaşabilirsiniz. Arlanda C durağından Linköping C durağına bilet almalısınız.
  • Skavsta hava alanından bus4you, swebus gibi otobüs firmalarını kullanarak gelebilirsiniz.
  • Arabayla geliyorsanız İsveç’in en önemli yollarından olan E4’ü takip etmelisiniz.

Şehir içi ulaşım

  • Şehir içi ulaşım gayet düzenli ve sorunsuz. Ana durak olan Resecentrum’dan (tren istasyonu) 100sek ödeyerek otobüs kartı almanız en mantıklısı (resekortet). Daha sonra her tek yön biniş 20sek, eğer 25 yaş altı iseniz 10sek.
  • Taksi kullanmanızı tavsiye etmem. Tüm İsveç’te olduğu gibi, burada da taksiler aşırı pahalı.
  • Bisiklet kiralayan yer bilmiyorum fakat, siz bulursanız bisiklet kiralayarak gezin – en verimli gezi öyle olacaktır.

Görülecek yerler

Şehirde görülebilecek en önemli yapılardan biri “domkyrka” yani katedral. 700 küsür yıllık bu klise yapısı ve içinde ki heykeller açısından görülmeye değer yerlerden. Linköping Hristiyanlık tarihi açısından önemli bir yere sahip. Vakt-i zamanında Lund Danimarka’nın toprağı, Uppsala ise Pagan iken, Linköping bölge açısından çok önemli bir dini merkezmiş.

İkinci olarak şehrin kalbi olan Storgatan, Stora torget, Ågatan şehrin en ünlü caddeleri. Bunları gezmeniz zaten 30 dakkanızı almaz sanıyorum. Ünlü City Hall yani belediye meclisi de Storgatan’da bulunuyor.

Gamla Linköping, yani eski Linköping’de gezebileceğiniz yerlerden. Gamla Linköping’de 20’den fazla müze bulunuyor.

Swedish air-force muzeum kesinlikle görülebilecek yerlerden. Şehire biraz uzak, yürüyerek veya bisikletle gitmek zor olabilir – bi otobüse atlayıp kolayca gidersiniz.

Bilgisayar delisi – geek – nerd bi hayatınız varsa ItCeum (Datamuseet) tam size göre. Eski bilgisayarlar, bilgisayar parçaları, serverlar burada sergileniyor. En önemlisi ise, şu meşhur thepiratebay’in – mahkemelik olan “ilk” server’ı burada bulunuyor.

Aynı şekilde meşhur browser Opera’nın burada bir ofisi de bulunuyor eğer ilginiz çekerse.

Son olarak İsveç’in ilk web sitesinin 1993 yılında, Linköping üniversitesi öğrencileri tarafından açıldığını söyleyeyim. Bu öğrenci klübü halen devam etmekte, ziyaret edebilirsiniz – zehir gibi çocuklar var.

Yapılacak şeyler

  • Katedral’de bir konsere katılın.
  • Şehrin ara sokaklarında gezinin, parklarında oturun.
  • Buz hokeyi maçlarını izleyin.
  • Ågatan’da oturup bira için.
  • Trädgårdsförening’i (park) ziyaret edin.
  • Yaz aylarında geliyorsanız halka açık, açık-hava sinemasında film izleyin.
  • Drottninggatan’da dükkanlara göz atın.
  • Kinda kanal’da gezinin, şanslıysanız bir geminin geçişini de görebilirsiniz.

Son olarak, eğitim dönemi içerisinde geliyorsanız Linköping üniversitesi öğrencileriyle kaynaşın-tanışın. Mümkünse koridor partilere katılın, eğlenin. Linköping için 1 gün yeterlidir.

İsveç – Norrköping

Norrköping genel itibariyle bir sanayi şehri. Bu yüzden şehirde yaşayan göçmen nüfusu da çok fazla. Linköping ile kıyaslarsak, bu yüzden suç oranları daha yüksek. Öğrenci hayatı açısından da sıkıcı bir şehir. Linköping’de ki gibi (RYD, Flamman vb.) öğrenci bölgeleri bulunmadığı için pek fazla bir aktivite yok.

Norrköping tarihi ise oldukça acıklı. Şehir yangın üstüne yangın, savaş üstüne savaş gördüğü için taş taş üstünde kalmamış – şehri her seferinde baştan kurmuşlar.

Fakat tüm bunlara rağmen şehirde ki eski yapı sayısı Linköping’de ki yapılara oranla çok daha fazla. 1700’lerden kalma pek çok binada hala insanlar yaşıyor ve bu yapılar aktif olarak kullanılıyor. Şehrin en büyülü yanı tam içinden geçen Motala nehri.

IFK Norrköping futbol takımı ise İsveç’in önemli futbol takımlarından. Şehirden çıkan ünlü müzik gruplarından biri Marduk.

Continue reading “İsveç – Norrköping”

İsveç – Granna ve Visingsö

Gränna eski bir şehir olmamakla birlikte Jönköping’e bağlıdır. Gränna’yı turistik yapan ise Visingsö adası. Gränna genel itibariyle çok küçük bir şehir, ahşap evler ve polkagris adı verilen şekerlemeler dışında görülecek bir şey neredeyse yok. El yapımı cam ürünler satan bir dükkan var, fakat fiyatlar çok uçuk – aynıları Türkiye’de de var. Gränna’dan bir feribota atlayıp 20-30 dakika içinde Visingsö’ye ulaşabilirsiniz.

Visingsö, İsveç tarihinde askeri öneme sahip bir ada. 12. yüzyılda İsveç’in önemli asillerinden Sverker ve Erik aileleri tarafından yaptırılıyor. Önemi ise, İsveç’in ilk asiller kalesi olarak anılması. Bu kale için pek çok savaç olduğu ve pek çok kralın burada hayatını kaybettiği söyleniyor.

Bugün tabi ki kaleden eser yok, sadece yıkıntıları kalmış ama yine de bi gezip görmek isterseniz Visingsö’ye uğrayabilirsiniz.

Ne yapılır?

  • Kale’nin harabelerinde gezebilirsiniz.
  • Yıkılmış, kullanılmayan eski klisede dolaşabilirsiniz.