HELLO, I’M SERHAT AND THIS IS MY FANCY TITLE.

Yurtdışında para çekmek ve banka işlemleri

Bu yazıda İsveç'te kaldığım bir yıl boyunca neredeyse ihtisasını yaptığım para çekme, para gönderme, komisyondan yırtma, kur farkından sıyrılma, havale, EFT gibi olayları çok ince noktalarıyla ele alacağım. Yazı uzun diye üşenmeyin, hayat kurtaracak bilgiler vereceğim.

yurt-disinda-nasil-para-cekilir
Aslında bu banka ve ekonomik düzen hiç göründüğü gibi değil. Olaylar olaylar.

Yazıya başlamadan önce bazı şeyleri netleştirelim:

  1. Yurt-dışına kayıpsız, komisyonsuz vs. para transferi mümkün değildir. Bir şekilde, bir yerden zarar edersiniz.
  2. Komisyona veya kur farkına her zaman maruz kalırsınız. Ama az, ama çok.
  3. Bu ilk iki maddeyi yalanlayan veya bunlara çözüm bulduğunu iddia edenlerin zerre aklı yoktur.

Yurt dışında nasıl para çekilir?

Yurt-dışında, dünyanın her yerinde, her bankamatikte Türkiye bankamatik kartlarınızı kullanarak "o ülkenin dövizinde" para çekebilirsiniz. Kullandığınız Türk bankasının veya yurt-dışında hangi bankamatikten para çektiğinizin hiç bir önemi yok, her daim o ülkenin para birimini bankamatiklerden alabilirsiniz.

Kartınızı yurt-dışında bankamatiğe taktığınız anda, yabancı kart kullandığınız için karşınıza ilk olarak dil seçenekleri gelecek. Bu seçenekler arasında o ülkenin kendi dili ve İngilizce kesinlikle olacaktır. Diğer diller bankadan bankaya değişebileceği gibi Türkçe seçeneği hiç olmayacak.

yurt-disi-bankamatik

Dil seçimini yaptıktan sonra yabancı kart ile yapabilecekleriniz sadece para çekmekten ibaret. Hesap bakiyenizi kontrol etmek, eşe dosta havale yapmak, şifre değiştirmek gibi Türkiye'de yapabildiğiniz hiç bir işlemi yapamayacaksınız. Karşınıza gelen ekranda, çekmek istediğiniz meblayı o ülkenin para birimi olarak yazıp, (örneğin 100 yazarsanız 100 euro verir, 100 TL'nin euro karşılığını vermez!) evrensel olan "yeşil" butona basarak paranızı alabilirsiniz.

Yurt dışında nasıl banka hesabı açılır?

TL kartı kullanmak yerine gittiğiniz ülkede bir banka hesabı açmak, tüm paranızı oraya koymak ve bu sayede komisyon ödememek şahane fikir. Fakat işler o kadar basit değil. Yabancı ülkelerin bir çoğu öğrencilere banka hesabı açmamak için ellerinden gelen zorluğu çıkartıyorlar. Bu konuda haksız sayılmazlar zira o ülkenin vatandaşı değilsiniz, yasal hiç bir bağınız yok. Pek çok Avrupa ülkesinde hesap sahibi olabilmek için ya oranın vatandaşı olmanız, ya da uzun süreli ikameti belgelemeniz gerekiyor. Örneğin İsveç'te hesap açabilmek için p-number'a ihtiyacınız var, bizdeki T.C. kimlik numarası gibi bir vatandaşlık numarası bu. P-number yoksa, en az 1 yıl kalacağınızı garanti eden bir belge sunmanız lazım. P-number'sız asla yapamayacaklarınız ise internet bankacılığı açtırmak ve kredi kartı almak. Ben bir istisna olarak, ilk gittiğimde 10 aylık belgeyle 5 yıllık banka kartı alabildim, o da ayrı bi anımdır.

yurt-disinda-hesap-acmak
Cebimde durmaktan renk değiştirmiş emektar kartım.

Döviz çekme komisyonu ve paranın bloke olması

Başta söylediğim gibi, TL kartınız ile yurt-dışında komisyonsuz para çekmek mümkün değil. Ama az, ama çok bir şekilde komisyon ödersiniz. Şu ana kadar İş Bankası ve Ziraat Bankası'nı test etme imkanı buldum. Ziraat'ten nefret ettiğim için sadece 1 kez kullanmışlığım var, %3 komisyon aldı. Sadık yarim İş Bankası ise stabil bir şekilde %2-%4 arası komisyon alıyor. Bankaların sabit bi komisyon oranı olduğu yurt-dışında palavra. Tam olarak neye göre komisyon aldıklarını çözdüğüm gün mali müşavirliğimi ilan edeceğim. En sık ödediğim komisyon %2'dir İş Bankası ile.

yurt-disi-komisyon-kur-farki
Müşteri memnuniyetimi kazanmış tek banka.

Komisyon ödemeden para çekebildiğini iddia eden akıllılar aslında o mesajları yazdıktan 1 hafta - 10 gün sonra çok pişman oluyorlar emin olun. Çünkü bir çok banka komisyonu anında işlemiyor veya işleyemiyor. Parayı çektikten 1 gün sonra komisyonu görebileceğiniz gibi, bu işlem bir hafta 10 günü de bulabiliyor. Bunun da kesin bir ölçüsü yok.

Peki paranın bloke olması nedir? Hesabınızda 1000 TL var diyelim, bunun hepsini euro olarak çekmek istiyorsunuz. An itibariyle 430€ eder. Hesaplarımıza göre de 10-15€ en fazla komisyon alacaktır, o halde elimize en az 415€ para geçmesi lazım değil mi? Maalesef öyle olmuyor. Bankalar ani kur değişimlerine karşı kendilerini garantiye alabilmek için paranızın bir kısmını bloke ediyor. Ben en fazla %20'lik bir bloke gördüm bir keresinde ve tam 15 gün kaldırmadılar. Yani sen 400€ çekmeyi düşlerken aslında en fazla 350€ çekebiliyorsun diyebiliriz. Bloke kalkınca kalan parayı yine çekebilirsin.

yurt-disi-para-bloke
Paranızda ki engelin kalkmasını sabırla beklemekten başka çare yok. Eyyy merkez bankası!

Bankaların Döviz Satışı

Bildiğiniz gibi bankalar dövizi farklı farklı kurlardan satıyor. Yurt-dışında uzun süre kalacaksanız veya yüksek miktarda harcama yaparken TL kartınızı kullanacaksanız bu ufak gibi görünen kur farkları size aslında ciddi şekilde yansıyacak. Gideceğimiz ülkenin para birimine göre inceleme yaparak, o dövizi hangi banka en ucuza satıyor önce bunu netleştirmeniz lazım.

Örneğin İsveç'e gideceğinizi ve İsveç kronu kullanacağınızı var sayıyorum. Yine dolar, euro veya diğer kurlar için de kendiniz inceleme yapabilirsiniz.

finansbank-vs-sekerbank
Aradaki ufak gibi görünen kur farkları aslında hiçte ufak değil.

1 yıldır düzenli takip ettiğim İsveç kronunu istikrarlı bir şekilde en pahalı satan Şekerbank, en ucuz satan ise Finansbank. Bu 1 yıldır hiç değişmedi, hatta arada ki kur farkı da hep sabit kaldı diyebilirim. 1 yıl boyunca Finansbank kullansaydım ne olurdu, Şekerbank kullansaydım ne olurdu inceleyelim:

  • Şekerbank satış: 0.2789
  • Finansbank satış: 0.2573
  • Aradaki fark: 0.0216

İsveç'te bir öğrencinin aylık ortalama harcamasının kabaca 10.000 SEK [2.500 TL] olduğunu düşünürsek:

  • 1 aylık fark: 0.0216 * 10,000 = 216 TL
  • 10 aylık fark: 216 TL * 10 = 2.160 TL

Döviz satış değerlerinde ki ufacık gibi görünen farklılıkların nasıl büyük sonuçlar yarattığını gördünüz. Şekerbank yerine Finansbank kullanmanız bile ayda 216 TL, yılda 2.160 TL zarardan yırtmanızı sağlıyor.

Yurt dışına kaç kartla çıkmak lazım? Hazırlıklar neler?

Sadece yurt-dışı değil, genel olarak çok banka kartı ve kredi kartınızın olması baş ağrısından başka bişey değil.

kredi-kartlari
Hepimizin ortak derdi.

Yurt-dışında yaşamaya veya tatile çıkacaklara tavsiyem, yanınızda 2 banka kartı ve 2 kredi kartı bulundurun. Paranızı 2 ayrı banka hesabınıza - dolasıyla banka kartınıza bölüştürün. Bu sayede birini kaybederseniz diğerinden para çekebilirsiniz. Diğer sık yaşanan sorun ise kartlardan birinin bankamatik tarafından yutulması. Tek kartla yola çıktığınızda başınıza böyle bişey gelirse çok zor durumda kalabilirsiniz. Örneğin İsveç bankaları kesinlikle cihazın yuttuğu kartı geri vermiyor, kart onlara aitse size yenisini basıp yolluyorlar, Türk bankasına aitse zaten geri almanın imkanı yok gibi. Derdini anlatacaksın, kanıtlayacaksın, adamlar zaten pimpirikli, çok sıkıntılı yani.

Bu 2 banka hesabınızın da internet bankacılıkları, siz daha yola çıkmadan "tam yetkilerle" açtırılmış olsun. Bu sayede kartlarınızdan birinin yutulması veya kaybolması durumunda paranızı internet bankacılığı üzerinden diğer karta transfer edebilirsiniz. Tam yetkiler önemli. Örneğin Yapı Kredi'de internet bankacılığı açtırıyorsunuz ancak yurt-dışından erişim yapamıyorsunuz, onun için ayrı talimat lazım vb. Zirrat Bankası'nda da yurt dışına açtırmak için bazı işlemler yapmanız gerekiyor.

yurt-disinda-internet-bankaciligi
Kartınızı mutlaka yurt dışı kullanıma açtırın.

İki kredi kartınızın olması da aynı sebeplerden faydalı. Birisinin şifresi bloke olursa vs. diğerini kullanabilesiniz diye. Lakin kredi kartlarınız için birinin Visa, diğerinin MasterCard olmasını tercih edin. İnternet alış-verişlerinizde firmalar Visa ve MasterCard için farklı komisyon oranları koyabiliyor. Özellikle hava yolu firmalarında bunu çok sık görürsünüz. İki çeşit kartınız olursa kendinize avantajlı geleni seçme şansınız olur.

Belirtmek lazım, kredi kartlarınız ve banka kartlarınız aynı bankalardan olsun. 2 ayrı bankadan 2 ayrı banka kartı aldıysanız, yine o bankalardan kredi kartı alın. Bu sayede kart borçlarınızı internet üzerinden ödeyebilir, limit dolmak üzere olduğunda anında müdahale edebilir ve tüm bunlar için boşu boşuna EFT ücreti ödememiş olursunuz.

İstisna banka uygulamaları

Şu ana kadar sadece Yapı Kredi'de gördüğüm bir uygulamadan bahsetmek lazım.

Yurt-dışı anlaşmalı ATM'leri olan Yapı Kredi ile komisyon ödemeden para çekebiliyorsunuz. Lakin bu her ülkede ve her bankamatikte olmayan bir özellik. İsveç'te yok mesela. Koskoca Macaristan'da sadece 97 ATM'de var, ara ki bulasın. Yine de inceleyebilirsiniz. Almanya'da ise 4 şehirde varmış.

yapi-kredi-yurtdisi
UniCredit'e ve üyesi olan bankalara has bir anlaşma.

Şunu vurgulamak lazım, komisyon ödemiyorsunuz demek kur farkı ödemeyeceğiniz anlamına gelmez. Yapı Kredi'nin o kadar enteresan bir sistemi var ki aklım almıyor. Maalesef kredi kartını kullanıyorum, ordan biliyorum.

İsveç'te yapı kredi banka kartı veya kredi kartıyla birşey aldınız ve 200 SEK (50 TL) tuttu diyelim. Banka önce bunu dolara (ne alakaysa) çeviriyor, daha sonra ise doları TL'ye çeviriyor. Dolayısıyla burada 2 kere kur farkına maruz kalıp çok feci kazıklanmış oluyorsunuz.

kur-farki-nedir
Kanıtlarımla geldim!

Yani başta dediğim gibi, banka o parayı sizden bir şekilde çıkartacak o yüzden aslında çok kafa yormamak lazım.

Döviz özellikli kredi kartı nedir?

Birde aslında böyle aslı astarı olmayan ama kulaktan kulağa yayılmış osuruktan bi uygulama var. Yukarıda ki anlattığım çift kur dönüşümüne uğramamak istiyorsanız döviz özellikli kart alabiliyorsunuz. Lakin İş Bankasında bunu bunu öğrencilere vermiyorlar, diğer bankalarda da öyle olsa gerek. Bu kartın tek esprisi seçtiğiniz dövize (dolar veya euro) göre işlem yapması. Örneğin dolar seçerseniz, İsveç kronunu dolara çeviriyor ve öyle bırakıyor. Bir daha TL'ye çevirmiyor. Böylece 2 kez kur dönüşümü yapmamış oluyorsunuz. Boktanlık nerede? Kredi kartı borcunuzu da dolar olarak ödüyorsunuz. Her hesap kesiminde dolar yükselmesin diye dua edersiniz artık...

dear-god-praying
Dolar ve kron düşsün, euro yükselsin. Tek duam budur.

İnternet ve Telefon Bankacılığı

İnternet bankacılığına girişte genel olarak her banka telefonunuza bir doğrulama mesajı gönderiyor bu yüzden ilk işiniz Türkiye hatlarınızı yurt-dışına açtırmak olsun. Hele ki "3D secure" kullanan bir kartınız varsa her internet alış-verişinde o kodu girmeniz gerekecek, çilesini çeken bilir. Bu çok verimsiz ve zaman çalan bi yöntem, her seferinde Türkiye kartımı tekrar takmak vs. çok eziyetli. Çözümü basit. Çok lüks bir telefona ihtiyacınız yok, sadece Java desteklesin yeter. İşbank mobil uygulamasını indirip bu onay mesajı olayından kurtulabilirsiniz.

Exchange yapsak mı?

Exchange için komisyon bayılmayın. Para çevirmek her zaman kazıklanmanıza yol açacak yegane işlemdir. Bu yüzden mümkün oldukça kaçının. Komisyon almayan yerler ise oranları düşük tutarak şartları eşitliyor. Hele ki hava-alanında, bankalarda falan exchange yaparsanız vay halinize. Türkiye'de tahtakale, taksim gibi döviz bürolarının bol olduğu yerlerde biraz gezinerek, daha uygun kurdan satan bir dövizciden dönüşüm yapabilirsiniz eğer illa yapacaksanız.

Bankalarda sorsak mı?

Bankaları garip sorularınla bunaltabilir, bilgisiz personellerle tek tek tartışabilir, müşteri hizmetlerinde hatta kalma rekorları kırabilirsin. Çok uğraşıp bu yöntemden bir sonuç alamadım ama birde siz deneyin bakalım.

Özet

TL kartını bir şekilde kullanacaksınız. Şimdilik başka alternatif yok. Sadece söylediğim ufak noktalara dikkat ederseniz sıkıntı yaşamaz ve mümkün olan en az zararla bu işi atlatmış olursunuz. Eğer daha iyi bir alternatif & yöntem keşfettiyseniz lütfen yorumlarda paylaşın.

Sıkça Sorulmuş Sorular

  1. Şimdi benim tek şuan kafamı kurcalayan Ziraat versus İşbank karşılaşması. Hangisi daha iyidir bilmiyorum yani. Nasipse Litvanya-Vilnius’te Erasmus yapacağım bir bilgin var mıdır bu konuda? Komisyon olaylarını okudum da pek anlamadığım şeyler açıkcası. Ayrıca şey soracağım, Ziraat’ın OTP cihazını almaya gerek var mıdır? Yani vodafone hattım yurtdışı roaming’e açık mesela sorun çıkacağını sanmıyorum, senin düşüncen nedir? Yada vekalet vermeye gerek varmıdır? atıyorum benim hibem ziraat’e yattı ve ben anında internet bankacığılından parayı TL hesabıma havale ettim, ee zaten TL kartım yanımda olacak o kartı da orada nakitte kullanabileceğim, yani sorun yok gibi?

Kesinlikle İş Bankası derim. Ziraat öyle bir banka ki, müşteri hizmetleri hattı var, fakat telefon bankacılığın açık değilse kullanamıyorsun. Telefon bankacılığını telefonla, internet bankacılığını internet üzerinden açtıramıyorsun. Tipik bir devlet bankası ve bürokratik kafa olduğu için her şeye nüfus cüzdanı ve dilekçe gerekiyor. Haa bir de sene olmuş 2012, hala bu işlemleri kartın hangi şubeden açıldıysa oradan yapabiliyorsun sadece. Ulan ama yurt dışındayım? Mümkün değil. Şifreni unutursan bittin, diğer bankalar gibi şifre sıfırlama olayı da yok, şubene gideceksin, oraya zarfla şifre yollayacaklar. Bu teknoloji çağında zarfla şifre yollayan bir bankadır. Ziraat yurt-dışından internet bankacılığına bağlanırken sorun çıkartmasın, ona da kimlik dilekçe isterler, şubenle görüş derlerse şaşırma. Aman diyeyim uzak durun.

  1. Merhaba, şuan Hollanda’dayım ve aynen dediğin gibi üç kuruşun peşine düşmeyip işbankası visa bankamatik kartımı da aldım geldim. Türkiye’den hesabıma para yatırıldı ve şuan blok vs işlerini de hesaba katıp olabildiğince düşük miktarlar girmiş olmama rağmen para çekemiyorum. Türkiye’de şubeye sordurdum ‘kart(!)’ bloke olmuştur iki gün içinde kendiliğinden açılır eğer iki gün içinde ve sonrasında hala çekemezse müşteri hizmetlerini arasın demişler. Şuan oldukça tedirginim açıkcası kartım neden bloke olmuş olabilir ve kendini güvenceye almak amaçlı kendi kendine blokladığı parayı ne zaman geri veriyor bunun takibini internet şubeden mi gerçekleştiriyorsunuz?

Merhaba, öncelikle geçmiş olsun. İlk yurt-dışı kullanımında kart böyle şeyler yapabiliyor, panik yapma düzelecektir. Dediğim gibi bankaların ilginç uygulamaları var, çalınmaya vs. karşı yurt-dışından kart kullanılınca bloke ediyorlar. Hatta ben 3 günde, 3 farklı ülkeden aynı kartı kullandım diye bile bloklamışlardı. Maalesef internet üzerinden göremezsin, telefon ile bankaya ulaşman lazım.

  1. Mustafa bilgilerin için teşekkürler. Benim de şöyle bir durumum var. Erasmus hibem gidene kadar yatacak, yani ben parayı çekebiliyorum gitmeden. Elimde euro ile Litvanya’ya gitsem ve orada havaalanında vs. parayı Litas’a çevirsem nasıl olur ?

Çok güzel olur öyle. Ama hava-alanında çevirmeni önermem çok yüksek komisyon alırlar. Merkezi, turistik bir yerde “0 komisyon” ile para çeviren bir yerden bu işi yapman lazım. Tek dezavantajı tüm parayı yanında götürdüğün zaman çok dikkatli olmalısın.

  1. Merhaba yurt dışında kredi kartımızla alışveriş yaparken daha fazla kdv alınıyor gibisinden bir şey duydum. Nedir doğruluğu? Atıyorum herhangi bir markete girdik alışveriş yaparken sadece kur dönüşümü yapıyor değil mi fazladan kesim ücreti felan alıyor mu? Bir de benim mevcut kredi kartım yok, yeni çıkartmak yerine peder beyinkini götürsem herhangi bir sorunla karşılaşırmıyım?

Gittiğiniz ülkenin KDV oranına bağlı. Normal vatandaşına uyguladığı KDV’yi size de uygulayacaktır. Örneğin İsveç %25, Macaristan %27 gibi. Marketten bir şeyi kartla almakla – bankamatikten para çekip nakit olarak almak arasında fark yok. Sorun çıkmaz ama kart senin adına olursa daha iyi olur, internet-telefon bankacılığında karşılaşabileceğin sorunlar açısından.

Ne yazıkki blog sayfamı taşıdığım için burada bulunan 300 tane yorumda kayboldu. Müsait bir vakitte bunları tekrar ekleyeceğim.


Share this post!


Blog Comments powered by Disqus.